دکتر منصور رستگار فسائی

حافظ، مشاور معنوي ملت ايران است

حافظ، مشاور معنوي ملت ايران است
 

 حافظ نماد ذهني مردم ايران است.
دكتر منصور رستگار فسايي، اديب و استاد دانشگاه در مصاحبه با فارس نگارگفت: حافظ نماد آرزومنديهاي تاريخي و ذوق هنري و زيبايي شناسانه ايرانيان نيز است. او بازتاب همه احساسهاي نيك و بدي است كه بسياري از مردم ايران آن را حس مي كنند ولي نمي توانند اين احساسها را بيان كنند.
وي افزود: به همين دليل است كه ايرانيان با ديوان حافظ فال مي گيرند. اين تصور غلطي است كه فال حافظ را پديده اي خارج از درون خود بدانيم، هر يك از ما ابتدا شعر او را مي خوانيم،‌ سپس آن را درك مي كنيم و مفاهيمش را مورد تحليل قرار مي دهيم. در نهايت نيز اين مفاهيم را با مجموعه فكري خود منطبق مي كنيم. رستگار فسايي تأكيد كرد: فال حافظ يك امر خرافي و تصادفي نيست. ما انديشه خود را در كنار انديشه حافظ قرار مي دهيم و پس از آن، به يك نتيجه گيري مي رسيم. به اعتقاد من، فال حافظ يك مشاوره آگاهانه با اوست و اين امر تنها در يك جامعه توسعه يافته امكان وقوع مي يابد. به عبارت ديگر فال حافظ بازتاب و آيينه يك ملت رشد يافته است.
استاددانشگاه حافظ در ادامه گفت: حافظ، در فيض خود را هميشه بر روي ما گشوده و همواره پناه فكري و معنوي دوستداران زبان فارسي است. به نظر من لحظه اي از لحظه هاي زندگي ايرانيان بدون حافظ نمي گذرد ولي هر سال يك بار ما به صورت رسمي ارادت خود را به او اعلام مي كنيم. در روز 20 مهر حادثه حافظ هر سال رسماً تكرار مي شود.
 وي خاطرنشان ساخت: به اعتقاد من رسميت يافتن سالروز حافظ از آنجا ناشي شده است كه جامعه اعتقاد دارد مديون حافظ است و بايد اين دين را هر سال به او ادا كند زيرا شعر حافظ جامعه را با ادبيات، ‌زندگي و اميد آشتي مي دهد.
رستگار فسايي يكي از احساسات مشترك ملت ايران را اقرار به مديون بودن به حافظ دانست و گفت: در سالروز حافظ ما به ارزشها و زيبايي هايي كه او به آنها معتقد بود،‌ به قرآني كه در سينه داشت،‌ معرفتي كه به آن دست يافته بود و عشقي كه در درون خود داشت اقرار مي كنيم. در روز حافظ ما به اين شاعر درود مي فرستيم زيرا شيوه بيان و سنجش عشق، معرفت و زيبايي را به ما آموخته است.
استاد دانشگاه حافظ افزود: ايرانيان در بيستم مهر ماه هر سال به حافظ اداي احترام مي كنند زيرا او را زنده مي دانند. حافظ مشاور معنوي ملت ايران است و ما آگاهانه او را به عنوان مشاور بر مي گزينيم در نتيجه رابطه اي كه با او برقرار مي كنيم مانند ارتباط بين دو انسان زنده است كه با يكديگر گفتگو مي كنند.
وي تأكيد كرد: به اعتقاد من مقاله هايي كه در سالروز حافظ ارائه مي شوند، ‌اشعاري كه شاعران در اين روز مي خوانند و كنسرتهاي موسيقي و نمايشهايي كه همزمان با روز حافظ اجرا مي شوند همگي مخلوق خود او هستند زيرا جريان پوپاي خود را از اين شاعر بزرگ مي گيرند. در واقع حافظ هنوز يك نيروي محركه در جامعه ماست.
رستگار فسايي در ادامه گفت: ما در 20 مهر از شاعران برجسته كشور تجليل مي كنيم و معتقد هستيم كه امروز هر شاعري بايد جايگاه خود را در  كفه جاودانگي حافظ بسنجد، رسالتهايي كه او براي خود قائل بود را بشناسد و در اشعارش بازتاب دهد. رستگار فسايي تصريح كرد: معناي سخن من بازگشت به دوران حافظ و استفاده از الگوهاي لفظي شعر او نيست بلكه منظور دريافت زيبايي هاي لفظي، ‌هنري و معنوي شعر حافظ است. هر كس مي تواند به زبان امروزي و در قالبهاي جديد شعر بسرايد اما خلاقيتهاي هنري و شعري، رسالتها و تعهد ها، معرفت جويي،‌ عشق ورزي و حقيقت جويي حافظ را نيز در نظر بگيرد.
اين استاد ادبيات در ادامه افزود: حافظ تنها شاعري پس از فردوسي است كه توانسته عصاره فرهنگ ايراني را در شعر خود به تصوير بكشد با اين تفاوت كه فردوسي هويت ايراني را به تفصيل و روشن و بدون ابهام بازگو كرده اما حافظ آن را به اجمال و همراه با ابهام و ايهام به تصوير كشيده است. در ضمن فردوسي قالب حماسه را برگزيده ولي حافظ در قالب غنايي سروده است.
وي تأكيد كرد: حافظ شاعري است كه هر چند در زمان خودش زندگي كرده و شعر سروده ولي بخشي از پيام او براي آيندگان است. او براي نسلهاي پس از خويش روش زندگي تعيين نمي كند بلكه ما خود را در آينه اشعار حافظ پيدا مي كنيم. راز جاودانگي حافظ نيز به جاودانگي هنر و از جمله شعر و پيامهاي ابدي او باز مي گردد.
رستگار فسايي در پاسخ به اين سؤال كه آيا مي توان در ترجمه اشعار حافظ ظرافتهاي شعر او را نيز منتقل كرد،‌گفت: هيچ شعري را نمي توان به طور كامل به زبان ديگري ترجمه كرد . زبان يك شعر و ظرافتهاي نهفته در آن به فضا و اصول فرهنگي حاكم بر زباني كه به آن سروده شده مربوط مي شود و طبيعتاً هيچكدام قابل ترجمه نيست اما اگر مترجم بتواند جهت فكري شاعر را درك و سعي كند آن را به زبان مقصد منتقل كند مي تواند تا حدودي موفق شود. در نهايت توقع ما در ترجمه هر شعر بايد محدود باشد. اين موارد در مورد شعر حافظ هم صدق مي كند.
وي سخنان خود را با خواندن يك بيت از اشعار حافظ به پايان رساند:
 اگر به سالي حافظ دري زند بگشاي/ كه سالهاست كه مشتاق روي چون مه ماست
 

نویسنده : منصور رستگار فسایی : ٩:۳٢ ‎ب.ظ ; شنبه ۸ مهر ،۱۳۸٥
Comments نظرات () لینک دائم